Chứng từ & thủ tục gửi hàng Cập nhật
Giấy tờ và thủ tục cần thiết khi gửi hàng Bắc Nam
Một lô hàng đi Bắc Nam cần tối thiểu ba thứ đi kèm: chứng từ chứng minh nguồn gốc hàng, vận đơn do nhà xe cấp, và biên bản giao nhận có chữ ký hai bên. Phần thay đổi nằm ở lý do lô hàng lên đường — hàng bán cho khách khác với hàng điều chuyển giữa hai kho của cùng công ty. Còn giấy tờ của xe và tài xế thuộc trách nhiệm nhà xe, khách gửi hàng không phải chuẩn bị gì trong nhóm đó.
Gửi hàng Bắc Nam cần những giấy tờ gì?
Bộ giấy tờ đi theo một lô hàng chia làm ba nhóm, phân theo người lập ra chúng.
Nhóm thứ nhất là chứng từ chứng minh nguồn gốc hàng, do người gửi lập hoặc giữ sẵn: hoá đơn điện tử, hợp đồng mua bán, hoặc phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ. Đây là nhóm mà quản lý thị trường và cảnh sát giao thông hỏi khi kiểm tra dọc đường.
Nhóm thứ hai là chứng từ vận chuyển, do nhà xe cấp khi nhận hàng: vận đơn và biên bản giao nhận. Nhóm này chứng minh hàng đang được ai chở, chở theo thoả thuận nào, và tình trạng hàng lúc bàn giao ra sao.
Nhóm thứ ba chỉ xuất hiện với hàng có điều kiện: giấy phép, giấy chứng nhận hoặc phiếu an toàn do cơ quan chuyên ngành cấp.
| Nhóm chứng từ | Gồm những gì | Ai lập | Dùng để làm gì |
|---|---|---|---|
| Chứng minh nguồn gốc | Hoá đơn điện tử, hợp đồng mua bán, phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ, bảng kê thu mua | Người gửi | Xuất trình khi bị kiểm tra trên đường |
| Chứng từ vận chuyển | Vận đơn, biên bản giao nhận | Nhà xe cấp, hai bên cùng ký | Xác định trách nhiệm, tra cứu hành trình, làm căn cứ khiếu nại |
| Giấy tờ chuyên ngành | Giấy phép vận chuyển hàng nguy hiểm, phiếu an toàn hoá chất, giấy kiểm dịch | Cơ quan chuyên ngành cấp | Chỉ bắt buộc với hàng có điều kiện |
Về mặt pháp lý, hàng hoá lưu thông trên đường phải có hoá đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp và xuất trình được ngay tại thời điểm kiểm tra. Không xuất trình được thì lô hàng có thể bị coi là hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Gửi bổ sung qua email sau đó thường không được chấp nhận ngay tại chỗ, mà xe thì phải chờ. Chi tiết từng trường hợp và mức xử phạt nằm ở bài quy định hoá đơn, chứng từ khi vận chuyển.
Chứng từ theo từng tình huống hàng hoá
Chứng từ không phải một bộ cố định. Nó phụ thuộc vào việc lô hàng rời kho vì lý do gì — bán đi, chuyển nội bộ, hay đưa đi gia công.
| Tình huống lô hàng | Chứng từ đi kèm | Lưu ý |
|---|---|---|
| Hàng mua bán trong nước | Hoá đơn điện tử ghi đúng số lượng, giá trị | Trường hợp phổ biến nhất |
| Điều chuyển giữa kho, chi nhánh cùng doanh nghiệp | Phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ kèm lệnh điều động | Không phát sinh mua bán nên không có hoá đơn bán hàng |
| Hàng đưa đi gia công | Phiếu xuất kho ghi rõ xuất đi gia công kèm hợp đồng gia công | Chiều trả hàng cũng cần phiếu tương ứng |
| Hàng gửi bán đại lý | Hoá đơn, hoặc phiếu xuất hàng gửi bán đại lý kèm lệnh điều động | Chọn một trong hai cách |
| Đồ dùng cá nhân, chuyển nhà | Không có hoá đơn thì kê danh mục hàng gửi trên vận đơn | Khai đúng tên hàng và số lượng từng kiện |
| Hàng nhập khẩu lưu thông nội địa | Tờ khai hải quan kèm chứng từ mua bán trong nước | Giữ bản sao đi theo hàng |
Hàng có điều kiện thì cần thêm giấy phép chuyên ngành trước khi xếp lên xe — chẳng hạn lô hoá chất công nghiệp đi từ Long An ra Hải Phòng phải có phiếu an toàn hoá chất và nhãn cảnh báo đúng quy định, xem thêm ở trang vận chuyển hoá chất công nghiệp. Một số mặt hàng thì không đơn vị vận tải nào được nhận, danh sách nằm ở bài danh mục hàng không nhận chở.
Thủ tục gửi hàng tại Á Châu: 4 bước
Toàn bộ quy trình gói trong bốn bước, và khách chỉ phải chuẩn bị giấy tờ ở bước một.

- Báo hàng và nhận báo giá. Gọi tổng đài 1900 1733 phím 1, hoặc liên hệ trực tiếp nhân viên kinh doanh đường bộ. Cần cho biết loại hàng, khối lượng hoặc số khối, điểm lấy và điểm giao. Báo giá phản hồi trong vòng 30 phút.
- Giao hàng. Khách mang hàng tới kho, tới một trong các điểm gửi hàng, hoặc để xe Á Châu tới lấy tận nơi. Ba kho chính đặt tại TP.HCM, Hà Nội và Đà Nẵng. Xe xuất bến khi xếp đầy hàng và chạy hằng ngày, nên không có khung giờ cắt hàng cố định — dịp Tết thì nên báo trước một tới hai ngày.
- Nhận vận đơn. Mỗi lô hàng có một vận đơn mã AC kèm 7 số, in thành 4 liên. Hàng giá trị cao thì khai giá ngay lúc này và yêu cầu nhân viên ký xác nhận lên vận đơn. Khai sau khi hàng đã mất thì không còn tác dụng.
- Theo dõi hành trình. Dùng mã vận đơn tra vận đơn trên website; hệ thống cũng gửi thông báo cập nhật qua email. Riêng vận đơn đường biển tra ở hệ thống trackingsea, không tra chung với đường bộ.
Thời gian chạy tuỳ hình thức. Hàng ghép Bắc Nam thường 3 đến 4 ngày, một số khu vực nhanh hoặc chậm hơn. Nguyên xe đi miền Trung khoảng 1 ngày, trọn tuyến Bắc Nam 2 ngày nhờ đường cao tốc đã nối gần liền mạch, và mỗi xe đường dài bố trí 2 tài xế chạy nối ca. Cước từng chặng xem ở bảng giá cước vận chuyển.
Thủ tục nhận hàng và những gì phải kiểm ngay tại chỗ
Chữ ký trên biên bản giao nhận là mốc pháp lý. Ký xong rồi mới phát hiện thiếu hàng thì việc chứng minh trở nên rất khó, vì biên bản đã ghi nhận hàng giao đủ và nguyên vẹn.
- Đếm số kiện thực nhận — đối chiếu với số kiện ghi trên vận đơn.
- Xem vỏ ngoài từng kiện — thùng móp, băng keo rách, dấu ẩm ướt.
- Ghi bất thường vào biên bản kèm ảnh chụp, rồi mới ký.
Người nhận nên là người có thẩm quyền của bên nhận, vì chữ ký này ràng buộc trách nhiệm.
Khi có mất mát hoặc hư hỏng, hồ sơ khiếu nại dựa trên đúng ba thứ vừa nói: biên bản ghi nhận bất thường, ảnh chụp tại thời điểm nhận, và vận đơn. Thời hạn khiếu nại trong nước là 30 ngày kể từ ngày gửi. Điều kiện, mức và cách tính bồi thường theo điều khoản mặt sau vận đơn, xem đầy đủ ở chính sách bồi thường.
Giấy tờ phía Á Châu đã có sẵn
Nhóm giấy tờ liên quan tới xe và người lái thuộc trách nhiệm đơn vị vận tải. Khách gửi hàng không cần chuẩn bị, nhưng biết nhà xe có đủ hay không thì đáng, vì xe bị giữ vì thiếu phù hiệu cũng đồng nghĩa lô hàng nằm lại dọc đường.
| Giấy tờ | Căn cứ hiện hành | Tại Á Châu |
|---|---|---|
| Giấy phép kinh doanh vận tải | Nghị định 158/2024/NĐ-CP, Sở Xây dựng cấp trong 05 ngày làm việc | Có |
| Phù hiệu xe tải, cấp cho từng xe | Nghị định 158/2024/NĐ-CP điều 23, cấp trong 02 ngày làm việc, giá trị 1 đến 7 năm | 157 xe đủ phù hiệu và biển số nền vàng |
| Giấy chứng nhận kiểm định | Thông tư 30/2026/TT-BXD hiệu lực 01/7/2026; xe tải trên 7 năm kiểm định chu kỳ 6 tháng | Còn hạn, kiểm định đúng chu kỳ |
| Bằng lái đúng hạng và giấy tập huấn nghiệp vụ vận tải | Nghị định 158/2024/NĐ-CP; từ 10/8/2026 Sở Xây dựng tổ chức tập huấn theo Nghị định 218/2026/NĐ-CP | Toàn bộ tài xế đã có giấy tập huấn |
| Thiết bị giám sát hành trình và camera ghi hình người lái | Luật 118/2025/QH15 hiệu lực 01/7/2026, hạn chót lắp 01/01/2028 | Đã lắp, hoàn thành trước hạn |
Đây cũng là bộ tiêu chí dùng được khi đánh giá bất kỳ nhà xe nào: hỏi phù hiệu và giấy phép kinh doanh vận tải trước khi giao lô hàng lớn. Toàn bộ điều kiện và thủ tục của nhóm này nằm ở bài điều kiện kinh doanh vận tải bằng xe ô tô.
Bảo hiểm hàng hoá: khi nào cần?
Bảo hiểm hàng hoá không bắt buộc theo luật. Đây là lựa chọn của chủ hàng, cân theo giá trị lô hàng và mức rủi ro chấp nhận được.
Giá trị lô hàng được bảo vệ bằng hai cách. Cách thứ nhất là khai giá ngay trên vận đơn lúc gửi — khi đó việc bồi thường tính theo giá trị đã khai và điều khoản mặt sau vận đơn. Cách thứ hai là nhờ Á Châu đứng ra mua bảo hiểm hàng hoá hộ; công ty nhận làm khâu này khi khách yêu cầu.
Hai cách không loại trừ nhau, và lô hàng giá trị cao thường dùng cả hai. Mức bồi thường trong từng trường hợp xem ở chính sách bồi thường của công ty. Khai giá và giới hạn bồi thường cũng chính là hai trong số các điều khoản cần đọc kỹ trong hợp đồng vận chuyển trước khi đặt bút ký.
Câu hỏi thường gặp về giấy tờ và thủ tục gửi hàng
Gửi hàng cá nhân, không có hoá đơn thì khai thế nào?
Đồ dùng cá nhân và hàng chuyển nhà không phát sinh mua bán nên không có hoá đơn. Trường hợp này kê danh mục hàng gửi ngay trên vận đơn, khai đúng tên hàng và số lượng từng kiện.
Hàng điều chuyển giữa hai kho của cùng công ty cần giấy gì?
Phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ kèm lệnh điều động nội bộ. Đây là chứng từ thay cho hoá đơn trong trường hợp hàng không đổi chủ sở hữu.
Làm mất liên vận đơn thì nhận hàng thế nào?
Mã vận đơn AC kèm 7 số tra được trên hệ thống, và bên nhận cần xuất trình giấy tờ tuỳ thân trùng với thông tin người nhận đã ghi. Gọi tổng đài 1900 1733 phím 3 để được hướng dẫn.
Bao lâu trước ngày đi phải báo hàng?
Ngày thường báo trong ngày là được, vì xe chạy hằng ngày và xuất bến khi xếp đủ hàng. Dịp Tết nên báo trước một tới hai ngày.
